Home / Overweging / Er staat wijsheid voor de deur

Er staat wijsheid voor de deur

Er staat wijsheid voor de deur.

Overweging, Huissen 8-11 2020

Wijsheid 6,12-16 en  Matteüs 25,1-13


Toen ik deze parabel voor de eerste keer onder ogen kreeg, zonk mij de moed in de schoenen. Ik dacht: Wat een vrouwonvriendelijk verhaal! Vele eeuwen werden meisjes gedwongen om ‘aan de man te geraken’. Niet trouwen betekende dat je als een oude vrijster werd weggezet. Iemand die overbleef ging beschimpt, onbeschermd, vaak in armoede door het leven.

En dan die ruzie over het wel of niet hebben van olie! Je kunt er in lezen: Zie je wel, vrouwen gunnen elkaar het licht in de ogen niet, ze zijn niet solidair. Gelukkig valt er meer over dit verhaal te vertellen, ik verzeker je, er valt wijsheid te vinden in deze parabel.

De kernzin in deze parabel is:
Dan zal het met het Rijk der hemelen zijn
als met tien meisjes die met hun lampen uittrokken,
de bruidegom tegemoet.  

 Liturgisch gezien bevinden wij ons nog maar drie zondagen verwijderd van de Advent. We zijn in de laatste dagen van het kerkelijk jaar. In deze donkere tijd worden we opgeroepen om ons niet de duisternis in te laten slepen. We hoeven ons niet te laten ontmoedigen, wil het verhaal zeggen. Blijf hopen op  licht, op andere tijden, op het rijk van God dat gaat komen.

In het hoofdstuk voorafgaande aan deze tekst beschrijft Matheus een wereld die overweldigd wordt door onrecht en strijd. Jezus neemt de zwaarte en dreiging serieus.  Hij zegt tegen zijn leerlingen: Misschien gaat het in de toekomst nog veel slechter worden. Wat  mensen ook naar je hoofd slingeren en wat je ook mag overkomen: het heeft geen zin om bang te zijn.  Houdt moed.  Ooit zal er een einde komen aan het kwaad. Het rijk der hemelen is op handen.

In deze coronatijd vinden veel mensen het moeilijk om de moed er in te houden. Niet iedereen heeft voldoende veerkracht, olie in de lamp. Sombere buien en  gevoelens van hopeloosheid kunnen ons zomaar overvallen.

Ik hoor zeggen:
Nu met Corona vind ik het leven helemaal niets meer aan, het hoeft niet meer van mij. Iedere dag lijkt op de vorige en iedere volgende dag lijkt op deze.  Straks wordt het Kerst en ook dan zit ik alleen, of samen met mijn partner en kunnen we onze kinderen niet ontvangen. Ze zeggen zuchtend: Het is wachten op andere tijden, het duurt te  lang.

Anderen steken hun kop in het zand. Proberen te leven alsof er niets aan de hand is. Zoals de meisjes in ons verhaal, sussen ze zichzelf in slaap met een extra borreltje of met urenlang Netflix  kijken. Ze denken: ik kruip in mijn eigen veilige bubbel en wacht af totdat deze tijd voorbij is.

Is dit de manier om gelovig met deze moeilijke situatie om te gaan?
De lezing van vandaag roept op om voldoende olie bij je te hebben.
Olie is als wijsheid, levenskracht om moeilijke situaties aan te kunnen.
‘Verval niet in somberheid, maar blijf je focussen’, lijkt de bijbel te zeggen.
Het rijk van God, het bruiloftsfeest is op handen, klinkt het in deze parabel.

Je focussen op betere tijden doet mij denken aan een lied van Bob Dylan: Hij schreef het in de jaren zeventig, de tijd  van de Vietnamoorlog: Als je het rijk van God wilt bereiken probeer dan bij de hemelpoort aan te kloppen.

  • ‘Knocking on Heavens door’ –

‘Mama, haal dit leger van me af ik kan het toch niet meer gebruiken, Het wordt donker, te donker voor me om nog iets te zien,

Mama, stop m’n geweren in de grond.
Ik kan ze toch niet meer schieten, Die grote donkere wolk komt naar beneden, Ik voel dat ik kan aankloppen bij de hemelpoort.

Richt je oog op die hemel poort. Voor Dylan was dat een samenleving  zonder geweld.
Ik was een Dylan fan en heb dit lied veel gezongen. Het gaf mij energie, olie, voor mijn vurige wens om deze wereld vrediger te maken.
Kloppen aan de deur is wakker blijven door je te  focussen op de toekomst, juist als duistere gedachten in ons eigen hart rondgaan.

Ik neem jullie mee naar de eerste lezing:
Daar spreekt vrouwe wijsheid tot ons. Ze zit op de stoep , voor de deur van je huis.
Ze wacht op jou.
De schrijver nodigt je uit om haar binnen te laten en bij haar in de leer te gaan. Wat voor wijsheid heb jij nodig?

In de tijd waarin de parabel van vandaag geschreven werd, zo kan ik mij voorstellen, werd met de bruidegom Jezus bedoeld. Aan het slot van de tekst zeggen de meisjes: Heer, heer doe open! Die domme meisjes zouden de Joodse leiders kunnen zijn. De Schriftgeleerden werden al eerder door Mattheus voor doof en blind versleten. Zij waren doof voor de boodschap van Johannes. Ze waren blind voor de boodschap van Jezus. Als zij uiteindelijk bij de deur van de feestzaal, het rijk van God aankomen, is deze voor hen op slot: De bruidegom zegt: Het rijk van God is niet voor jullie, Ik ken u niet.

De wijsheid, de levensolie is van levensbelang.
Haal haar binnen door open te staan voor verhalen.
Het doet er toe met welke gedichten, liederen en teksten wij ons hart voeden.
Haal haar binnen door je wereld te vergroten.
Kijk om je heen! Wat spreekt jou aan?
Gefocust blijven, niet wegzakken in somberheid,
het helpt om gericht te blijven op het feest, een lichtpunt aan de horizon te zien.

Vrouwe wijsheid binnen laten vraagt om het openen van je deur.
Hoor en zie de wereld waarin we leven,  hoor en zie de kleurenpracht van deze herfst. Wijsheid schenkt ons levensolie die het hart met veerkracht vult.
Wijs ben je, als je geestkracht durft binnen te laten in je leven.

Zoals Jan Wit dicht:

Laat dan mijn hart U toebehoren
en laat mij door de wereld gaan
met open ogen, open oren
om al uw tekens te verstaan.
Dan is het aardse leven goed,
omdat de hemel mij begroet.

 

 

 

Top